1. MARKA HAKKI GAYRİ MADDİ BİR HAKTIR.
Gayri maddi haklar, sinema filmleri, radyo-televizyon yayınlarında kullanılan filmler ve bantlar dahil olmak üzere edebi, artistik, bilimsel her nevi telif hakkının veya her nevi patentin, alameti farikanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin veya sınai, ticari, bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikiminin kullanma imtiyazı, kullanma hakkı veya satışı ile sınai, ticari, bilimsel teçhizatın kullanma imtiyazı veya kullanma hakkını ifade etmektedir. Başka bir ifadeyle, gayri maddi haklar patent, ticari marka, ticari unvan, tasarım ya da model gibi sınai varlıkların kullanım hakkı ile edebi, sanatsal eserlerin mülkiyet hakları ile ticari bilgi birikimi (know how) ve ticari sırlar gibi fikri hakları kapsamaktadır.
Gayri maddi haklar özellikleri nedeniyle ticari gayri maddi haklar ve pazarlama amaçlı gayri maddi haklar olmak üzere iki grup altında değerlendirilmektedir. Ticari gayri maddi haklar bir malın üretiminde ya da bir hizmetin sağlanmasında kullanılan patentler, know-how, dizaynlar ve modeller ile müşterilere transfer edilen ya da ticari faaliyetin işletiminde kullanılan (bilgisayar yazılım programları gibi) ticari varlık niteliğine sahip gayri maddi hakları ifade etmektedir.
Pazarlama amaçlı gayri maddi haklar ise, bir ürün ya da hizmetin ticari amaçlı olarak kullanımına yardımcı olan ticari markalar ve ticari unvanlar, müşteri listeleri, dağıtım kanalları ile ilgili ürün açısından önemli bir promosyon değerine sahip nevi şahsına münhasır isimler, semboller ya da resimler gibi gayri maddi hakları ifade etmektedir.
Nitekim bu tanımlardan yola çıkarak marka hakkının da pazarlama amaçlı bir gayri maddi hak olduğu söylenebilecektir. Marka, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında belirtilen sınırlar içerisinde korumadan faydalanırken, markanın somutlaştığı eşya, eşya hukuku mevzuatına tabidir. Bu nedenle de marka bir taşınır eşya gibi zilyetliğe konu olamayacağından, markanın zilyedinden değil, marka hakkı sahibinden söz edilir.
2. MARKA HAKKI MUTLAK HAKTIR.
İşletmenin mallarını veya hizmetlerini ayırt etmeye yarayan mal varlığı unsuru olarak marka üzerindeki hak, bu hakkın korunmasını düzenleyen kanunun adından da anlaşılabileceği üzere bir mülkiyet hakkı ve dolayısıyla mutlak hak niteliğindedir. Mutlak haklar, hak sahibi tarafından sahip olunan hakkı ihlal etmesi söz konusu olan herkese karşı ileri sürülebilen haklardır. Herkes bu haklara uymak, onları ihlal etmemek yükümlülüğü altındadır. Bu niteliği gereği marka hakkı, sahibine hakkın konusu üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlamakta ve herkese karşı ileri sürülebilmektedir. SMK çerçevesinde, kural olarak tescil ile elde edilen marka hakkı, sahibine üçüncü kişilerin markasını veya karıştırılmaya neden olacak nitelikteki benzerini kullanmalarını önlenmesini talep etme yetkisi ve bu nitelikteki marka tescil başvurularına itiraz etme hakkı verir.
3. MARKA HAKKI TEKELDİR.
Marka hakkı sahibi, markasını ekonomik olarak değerlendirme bakımından inhisari nitelikte bir hakka sahiptir. Bu inhisari yetki marka hakkı sahibine bir yandan tasarruf yetkisi verirken, diğer yandan da üçüncü kişilerin haksız kullanımlarını engelleme yetkisini verir. Bu amaçla marka üzerindeki hakka ilişkin gerçekleştirilen tecavüz eylemlerine karşı marka hakkı sahibi gerek hukuk mahkemelerinde talep edilecek önleme ve tazminat davalarıyla gerekse de kanunda düzenlenen ceza hükümleri uyarınca Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemelerinde görülecek ceza davalarıyla korunmaktadır.
4. MARKA HAKKI SÜREYE BAĞLI ANCAK YENİLENEBİLİR BİR HAKTIR.
Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır. Bu süre kanuna göre onar yıllık dönemler halinde yenilenebilir. Yenilemenin usulüne uygun yapılması kaydıyla marka bakımından, patent veya tasarıma ilişkin hükümlerde düzenlenenin aksine azami bir süreden söz edilemez. Ancak markanın yenilenebilir olması marka hakkı sahibine hiçbir şey yapmaksızın sonsuza kadar o markanın sahibi olma hakkı tanımaz. Kanunda salt yenileme suretiyle işaretin bir şahsın tekelinde ve sonsuza değin ona bağlı kalmaması için yenilemenin taleple mümkün olması ve ayrıca markayı kullanma zorunluluğu getirilmiş, bu suretle yenilenmeyen markanın sona ereceği, kullanılmayan markanın da iptalinin gündeme gelebileceği düzenlenmiştir.
5. MARKA HAKKI HUKUKİ İŞLEMLERE KONU OLABİLEN BİR HAKTIR.
Tescilli bir marka sağladığı mülkiyet hakkı uyarınca borçlandırıcı işlemlere veya tasarruf işlemlerine konu olabilir. Örneğin marka hakkı kısmi ya da tam olarak devredilebilir veya marka hakkı üzerinde lisans sözleşmesi ile markanın kullanılması için lisans alana kullanım hakkı verilebilir.